Historia
Południowo-wielkopolskiego Związku Chórów i Orkiestr
w Ostrowie Wielkopolskim


Ostrów od początku istnienia Wielkopolskiego Związku Śpiewaczego (1892) był siedzibą okręgu regionalnego tego Związku. W ramach przeprowadzonego podziału administracyjnego kraju na województwa, na terenie naszego regionu powołano do życia w dniu 30 maja 1976 roku Wojewódzki Okręg Wielkopolskiego Związku Chórów i Orkiestr w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie. Zebranie plenarne Zarządu Głównego PZChiO w dniu 19 listopada 1977 roku w oparciu o obowiązujący Statut powołało na naszym terenie od 1 stycznia 1978 roku Oddział PZChiO w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie. W zasięgu terytorialnym Oddziału znalazło się 35 zespołów, w tym 14 chóralnych i 21 instrumentalnych.


W 1978 roku rozpoczęto organizowanie cyklicznych Przeglądów Chórów i Orkiestr Ziemi Kaliskiej. Z czasem imprezy te ze względów organizacyjnych rozdzielono – oddzielnie odbywały się przeglądy chórów, orkiestr zakładowych i orkiestr OSP. Do czasu organizowania Ogólnopolskiego Festiwalu Polskiej Pieśni Chóralnej w Katowicach przeglądy wojewódzkie chórów były eliminacjami do tego festiwalu. Od roku 1992 przeglądy zaczęto łączyć z jubileuszami poszczególnych zespołów. W latach osiemdziesiątych organizowane były także koncerty plenerowe chórów i orkiestr na zamku w Gołuchowie, a także w parkach Ostrowa i Kalisza.


W 1985 roku prezesem Oddziału został Jan Dodot, działacz chóralny z Ostrowa. Z tym momentem zwiększyła się paleta działań Oddziału i wachlarz organizowanych przedsięwzięć. I tak np. corocznie organizowane były eliminacje regionalne Ogólnopolskiego Konkursu Chórów Szkolnych a capella. Oddział jest szczególnie wyczulony na rozwój chórów szkolnych, które są naturalnym zapleczem dla chórów dorosłych. Brak godzin lekcyjnych dla nauczycieli wychowania muzycznego spowodował, że w całej Polsce w ostatnich latach gwałtownie spadła liczba chórów szkolnych. Ostrowski Oddział próbuje rozwiązać ten problem poprzez ścisłą współpracę z dyrygentami tychże zespołów, dla których od 1990 roku organizowane są szkolenia prowadzone przez znakomitego ostrowskiego chórmistrza Jerzego Wojtaszka. Widoczne są efekty tych działań – zaobserwować można wzrost liczebności i poziomu artystycznego zespołów. Na terenie PZChiO działa obecnie około 40 chórów szkolnych, dla których każdego roku jesienią organizowane są tzw. Święta Pieśni. Aktywna działalność Zarządu na tym polu sprawiła, że porównując sytuację w całym kraju można zauważyć, iż proporcjonalnie na terenie południowej Wielkopolski występuje największa liczba chórów szkolnych w Polsce.


Po zmianie ustrojowej w Polsce w roku 1989 nastąpiło zbliżenie Oddziału z chórami kościelnymi (akces do Związku zgłosiło 12 chórów). Od 1991 roku organizowane były Wojewódzkie Przeglądy Chórów Kościelnych, skupiające każdym razem po kilkanaście chórów. „Jesienne Spotkania z Pieśnią” to nazwa przeglądu chórów emeryckich i inwalidzkich także współorganizowanego przez Oddział, odgrywającego dużą rolę w aktywizacji tych chórów na rzecz własnych środowisk. Oddział był też współorganizatorem odbywających się od 1987 roku Międzynarodowych Spotkań Chóralnych Przyjaźni, w których – oprócz chórów z regionu – brały bądź biorą udział chóry z NRD, Czechosłowacji, ZSRR, RFN, Francji i Włoch. W latach 1993 - 2012 co dwa lata odbywały się w Ostrowie Ogólnopolskie Przeglądy Chórów Nauczycielskich, gromadzące każdorazowo kilkanaście chórów z całego kraju. W latach 2006-2011 zorganizowaliśmy też trzy edycje Europejskiego Festiwalu Chórów Nauczycielskich. Oddział był współorganizatorem Międzyregionalnego Festiwalu Szkół Muzycznych I i II stopnia w Ostrowie i dwóch pierwszych edycji Festiwalu Muzyki Dawnej „Chantarelle Festivalle”.
W 2005 roku prezesem Oddziału został dr Karol Marszał. Nowymi inicjatywami, które pojawiły się w ostatnich latach, są Spotkania Chóralne „Pożegnanie z kolędą” organizowane w Krotoszynie, Letni Festiwal Orkiestr Dętych Południowej Wielkopolski, organizowany w Kaliszu i Ostrowie Wielkopolskim oraz ogólnopolski program rozwoju chórów szkolnych „Śpiewająca Polska”, który koordynowany jest na terenie południowej Wielkopolski przez nasz Związek. Warto zaznaczyć, że w programie uczestniczy ponad 30 chórów szkolnych z naszego terenu, co jest ewenementem na skalę ogólnokrajową.


Dnia 20 września 2014 roku Walny Zjazd Delegatów ostrowskiego oddziału Polskiego Związku Chórów i Orkiestr podjął decyzję o rozpoczęciu likwidacji Oddziału, która została formalnie przypieczętowana podczas Zjazdu likwidacyjnego 1 lutego 2015 roku. Jednocześnie powołano do życia samodzielne stowarzyszenie pod nazwą Południowo-wielkopolski Związek Chórów i Orkiestr w Ostrowie Wielkopolskim, będący kontynuatorem działalności ostrowskiego oddziału PZChiO.

Historię amatorskiego ruchu muzycznego ziemi ostrowskiej opisuje książka: „Ostrów Wielkopolski – miasto chórów i orkiestr. Zarys działalności amatorskiego ruchu muzycznego ziemi ostrowskiej” autorstwa Karola Marszała, wydana w roku 2004.